၂၀၁၆ခုႏွစ္ ကမၻာ့ပတ္၀န္းက်င္ထိန္းသိမ္းေရးေန႔ အထိမ္းအမွတ္အခမ္းအနားက်င္းပ

Printer-friendly versionSend by email
ေနျပည္ေတာ္ ဇြန္ ၅

ေတာ႐ိုင္းတိရစၧာန္မ်ား တရားမဝင္သတ္ျဖတ္ျခင္းႏွင့္ ေမွာင္ခိုေရာင္းဝယ္ျခင္းမ်ားသည္ စီးပြားေရးႏွင့္ ေဂဟစနစ္ကို ယိုယြင္းေစၿပီး အုပ္စုဖြဲ႕ရာဇဝတ္မႈမ်ားကို အားေပးကာ အက်င့္ပ်က္ ခ်စားျခင္းႏွင့္ မလုံၿခဳံမႈတို႔ကို ကမၻာတစ္ဝန္းတြင္ တိုးပြားေစေၾကာင္း ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတ ဦးထင္ေက်ာ္က ယေန႔ နံနက္ ၉ နာရီတြင္ ေနျပည္ေတာ္ဟိုတယ္ဇုန္ရွိ သဂၤဟဟိုတယ္၌ က်င္းပသည့္ ၂၀၁၆ခုႏွစ္ ကမၻာ့ပတ္၀န္းက်င္ထိန္းသိမ္းေရးေန႔ အထိမ္းအမွတ္အခမ္းအနားဖြင့္ပြဲ တြင္ ေျပာၾကားသည္။

 

ေတာ႐ိုင္းတိရစၧာန္မ်ား တရားမဝင္ေရာင္းဝယ္ ေဖာက္ကားမႈအေျခအေနမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ႏိုင္ငံတကာေလ့လာေတြ႕ရွိမႈ မ်ားကို ေျပာျပရမည္ ဆိုပါက ႏွစ္စဥ္ႏွစ္တိုင္း ႀကံ႕ ေကာင္ေရတစ္ေထာင္ေက်ာ္ႏွင့္  အာဖရိကဆင္သုံးေသာင္းခြဲေက်ာ္သည္ အမဲလိုက္သတ္ျဖတ္ ျခင္းကိုခံရပါေၾကာင္း၊ ယခုအခါ ဂမ္ဘီယာ၊ ဘိုကီနာဖာဆို၊ ဘီနင္ႏွင့္ တိုဂို ႏိုင္ငံမ်ားတြင္ ခ်င္ပန္ဇီေမ်ာက္မ်ား မ်ိဳးသုဥ္းေပ်ာက္ကြယ္သြားၿပီ ျဖစ္ပါေၾကာင္း၊ ဝက္ဝံသုံးေထာင္ခန္႔ ႏွစ္စဥ္ ဆုံး႐ႈံး ေနပါေၾကာင္း။

 

 အာရွႏိုင္ငံအခ်ိဳ႕၏ ေဈးဆိုင္ခန္းမ်ားတြင္ က်ားအေရခြံမ်ား၊ ဧရာမပင္လယ္လိပ္ခြံႀကီး မ်ားကိုေတြ႕ျမင္ေနရပါေၾကာင္း၊ ထိုပုံရိပ္မ်ားက ေတာ႐ိုင္းတိရစၧာန္မ်ား တရားမဝင္ကုန္သြယ္မႈ သည္ မိမိတို႔ကမၻာေျမ၏ အဖိုးတန္လွသည့္ ဇီဝမ်ိဳးစုံမ်ိဳးကြဲမ်ားေလ်ာ့ပါးျခင္းႏွင့္ မ်ိဳးသုဥ္းျခင္း အေျခအေနေရာက္ရွိေနသည္ကို သတိေပးေနပါေၾကာင္း၊ အာရွေမွာင္ခို ေစ်းကြက္တြင္ဆင္စြယ္ တစ္ကီလိုသည္ ေဒၚလာႏွစ္ေထာင့္ႏွစ္ရာခန္႕ေပါက္ၿပီး ႀကံ႕ခ်ိဳတစ္ကီလို ကို ေဒၚလာ ေျခာက္ေသာင္းေလာက္ ေပါက္ေနသျဖင့္ ေရႊ၊ ပလက္တီနမ္တို႔ထက္  မ်ားစြာ ေစ်းႀကီးေနသည္ ကိုေတြ႕ရပါေၾကာင္း၊ ေတာ႐ိုင္းတိရစၧာန္ႏွင့္ အပင္မ်ားတရားမဝင္ ကူးသန္းေရာင္းဝယ္ေနမႈ အတြက္ တစ္ကမၻာလုံးအတိုင္းအတာျဖင့္သုံးစြဲေနသည့္ ေငြေၾကးပမာဏသည္ တစ္ႏွစ္လွ်င္ အေမရိကန္ ေဒၚလာ(၂၀)ဘီလီယံ ရွိၿပီး မူးယစ္ေဆးဝါး၊ လက္နက္ႏွင့္ လူကုန္ကူးမႈစသည့္ လုပ္ငန္းမ်ားၿပီးလွ်င္ ကမၻာ့စတုတၳေျမာက္ အႀကီးမားဆုံး တရားမဝင္ကုန္သြယ္မႈ လုပ္ငန္းျဖစ္ေန ေၾကာင္း ႏုိင္ငံေတာ္သမၼတ က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

       

ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတ ဦးထင္ေက်ာ္က  အနာဂတ္တြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံအေနျဖင့္ ပတ္ဝန္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရးမူဝါဒႏွင့္ မဟာဗ်ဴဟာမူ ေဘာင္မ်ား၊ စီမံခ်က္မ်ားကို UNDP ႏွင့္လည္းေကာင္း၊ ရာသီဥတုေျပာင္းလဲျခင္းဆိုင္ရာ မဟာဗ်ဴဟာႏွင့္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ေဆာင္ေရးစီမံခ်က္ကို UNEP ၊  UN-Habitat၊ EU တို႔ႏွင့္လည္းေကာင္း၊ အစိမ္းေရာင္စီးပြားေရးမူဝါဒႏွင့္ မဟာဗ်ဴဟာ မူေဘာင္မ်ားကို World Wildlife Fund (WWF)ႏွင့္ လည္းေကာင္း၊ အမ်ိဳးသားအဆင့္ႏွင့္ ၿမိဳ႕ျပအဆင့္ စြန္႔ပစ္ပစၥည္း စီမံခန္႔ခြဲေရး မဟာဗ်ဴဟာမ်ားႏွင့္ စီမံခ်က္မ်ားကို  UNEP ၊  IGES  (Institute for Global Environmental Strategy) တို႔ႏွင့္လည္းေကာင္း၊ အႏၲရာယ္ရွိေသာ စြန္႔ပစ္ပစၥည္းမ်ား စနစ္တက် သိမ္းဆည္းေရးစီမံခ်က္ကို ေနာ္ေဝအမ်ိဳးသား ပတ္ဝန္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရး ေအဂ်င္စီ (National Environmental Agency of Norway) ႏွင့္လည္းေကာင္း ပူးေပါင္းၿပီး ေဆာင္႐ြက္သြားမည္ ျဖစ္ပါေၾကာင္း။

 

ကမၻာ့ပတ္ဝန္းက်င္ထိန္းသိမ္းေရးေန႔ကို ရည္မွန္းခ်က္သစ္မ်ား၊ ခြန္အားသစ္မ်ားျဖင့္ က်င္းပၿပီး Rio Plus 20 ညီလာခံ၊ ေနာက္ဆက္တြဲ ပါရီ သေဘာတူညီခ်က္ႏွင့္ ေရရွည္ဖြံ႕ၿဖိဳး တိုးတက္ေရး ရည္မွန္းခ်က္မ်ား (SDGs) က ရရွိသည့္ အရွိန္အဟုန္မ်ားကို ရယူရမည္ ျဖစ္ပါေၾကာင္း၊ ေတာ႐ိုင္းတိရစၧာန္ႏွင့္ ဇီဝမ်ိဳးစုံမ်ိဳးကြဲမ်ား ေစာင့္ေရွာက္ျခင္းအပါအဝင္ မိမိတို႔၏ ပတ္ဝန္းက်င္ကိုပါ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ရန္အတြက္ အမ်ိဳးသားေရးမဟာဗ်ဴဟာမ်ားခ်မွတ္ၿပီး အားလုံးပါဝင္ ႀကိဳးပမ္းရမည္ ျဖစ္ပါေၾကာင္း။

 

မိမိတို႔၏ ေနာင္လာေနာက္သားမ်ား သာယာဝေျပာသည့္ အနာဂတ္ရရွိေစရန္အတြက္ ကမၻာေပၚရွိ သက္ရွိအားလုံးကို ထိန္းသိမ္းေရးဆိုသည့္ ဘုံလုပ္ငန္းစဥ္ကို အေကာင္အထည္ ေဖာ္ရာတြင္ အစိုးရ၊ အစိုးရမဟုတ္သည့္အဖြဲ႕အစည္းမ်ား၊ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းစုမ်ားအျပင္ ျပည္သူမ်ားအေနျဖင့္  ပူးေပါင္းပါဝင္ၾကရန္လိုအပ္ပါေၾကာင္း၊ မိမိတို႔၏ အနာဂတ္မ်ိဳးဆက္မ်ား အတြက္ သက္ရွိမ်ိဳးစိတ္အားလုံးကို ထိန္းသိမ္းရန္ တတ္ႏိုင္သည့္ဘက္က ကူညီၾကရန္ အားလုံး ကိုေတာင္းဆိုပါေၾကာင္း၊ ေတာ႐ိုင္းတိရစၧာန္ႏွင့္ သဘာဝအပင္မ်ား တရားမဝင္ေရာင္းဝယ္ ေဖာက္ကားေနမႈကို လုံးဝလက္မခံဘူးဆိုသည္ကိုျပသၿပီး အေျပာင္းအလဲျဖစ္ေအာင္ လုပ္ႏိုင္ပါ ေၾကာင္း ေျပာၾကားသည္။

 

အခမ္းအနားတြင္ ကုလသမဂၢဖြံ႕ၿဖိဳးမႈအစီအစဥ္ (UNDP)ဌာေန ၫႊန္ၾကားေရးမွဴးက ကုလသမဂၢအေထြေထြအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ မစၥတာ ဘန္ကီမြန္း၏ သ၀ဏ္လႊာကို ဖတ္ၾကားၿပီး ကုလသမဂၢပတ္၀န္းက်င္အစီအစဥ္ (UNEP) အာရွႏွင့္ ပစိဖိတ္ေဒသဆိုင္ရာ ေခတၱၫႊန္ၾကား ေရးမွဴးက ကုလသမဂၢပတ္၀န္းက်င္အစီအစဥ္ (UNEP) အမႈေဆာင္ၫႊန္ၾကားေရးမွဴး၏ သ၀ဏ္လႊာကို ဖတ္ၾကားသည္။

 

ထို႕ေနာက္ ႏုိင္ငံေတာ္သမၼတ ဦးထင္ေက်ာ္သည္ ၂၀၁၆ခုႏွစ္္ ကမၻာ့ပတ္၀န္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရးေန႔ အထိမ္းအမွတ္ အလြတ္တန္းေဆာင္းပါးၿပိဳင္ပြဲတြင္ ပထမဆုရ ဦးေအာင္သန္း၊ ဒုတိယဆုရ ဦးထိန္လင္းႏွင့္ တတိယဆုရ ဦးေက်ာ္ေဆြဦးတို႔အား ဆုမ်ားေပးအပ္ခ်ီးျမႇင့္သည္။

 

ဆက္လက္၍ ကုလသမဂၢပတ္၀န္းက်င္အစီအစဥ္ (UNEP) အာရွႏွင့္ ပစိဖိတ္ေဒသဆိုင္ ရာ ေခတၱၫႊန္ၾကားေရးမွဴးက ၂၀၁၆ခုႏွစ္္ ကမၻာ့ပတ္၀န္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရးေန႔ အထိမ္းအမွတ္ အလြတ္တန္းေဆာင္းပါးၿပိဳင္ပြဲတြင္ အထူးဆုရရွိၾကသူမ်ားအား ဂုဏ္ျပဳဆုမ်ားေပးအပ္ခ်ီးျမႇင့္ သည္။

 

ယင္းေနာက္ သယံဇာတႏွင့္ပတ္၀န္းက်င္ထိန္းသိမ္းေရး၀န္ႀကီးဌာန ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီး ဦးအုန္း၀င္းက ၂၀၁၆ခုႏွစ္္ ကမၻာ့ပတ္၀န္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရးေန႔ အထိမ္းအမွတ္ စာစီစာကုံးၿပိဳင္ ပြဲတြင္ ပထမဆုရ မႏွင္း၀တ္မႈန္ေအာင္၊ ဒုတိယဆုရ မေမသက္ခုိင္စိုးႏွင့္ တတိယဆုရ မလင္းသႏၲာထက္တို႔အား ဆုမ်ားေပးအပ္ခ်ီးျမႇင့္ၿပီး ကုလသမဂၢဖြံ႕ၿဖိဳးမႈအစီအစဥ္ (UNDP) ဌာေန ၫႊန္ၾကားေရးမွဴးက အထူးဆုရရွိၾကသူမ်ားအား ဂုဏ္ျပဳဆုမ်ားေပးအပ္ခ်ီးျမႇင့္သည္။

 

ယင္းေနာက္ ေတာ႐ိုင္းတိရစၧာန္ႏွင့္ သဘာ၀အပင္မ်ား တရားမ၀င္ကုန္သြယ္မႈဆိုင္ရာ အသိပညာေပး ဗီဒီယိုကိုျပသၿပီး ဖြင့္ပြဲအခမ္းအနားကို ႐ုပ္သိမ္းလိုက္သည္။

 

ဖြင့္ပြဲအခမ္းအနားအၿပီးတြင္ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတသည္ ဆုရရွိၾကသူမ်ား၊ အခမ္းအနားသို႔ တက္ေရာက္လာၾကသူမ်ားႏွင့္အတူ စုေပါင္း၍ မွတ္တမ္းတင္ဓာတ္ပုံ႐ုိက္ၿပီး အဆိုပါခန္းမ အတြင္း၌ ပတ္၀န္းက်င္ ထိန္းသိန္းေရးေန႔ အထိမ္းအမွတ္အျဖစ္ ျပသထားေသာျပခန္းမ်ားကို လွည့္လည္ၾကည့္႐ႈ ေလ့လာသည္။

 

ယခုႏွစ္ ကမၻာ့ပတ္ဝန္းက်င္ထိန္းသိမ္းေရးေန႔ ေဆာင္ပုဒ္သည္ “တို႔ကမၻာေျမ ေဂဟစနစ္ ထိန္းသိမ္းဖို႔ ေတာ႐ိုင္းတိရစၧာန္ႏွင့္ သဘာဝအပင္မ်ား တရားမဝင္ကုန္သြယ္မႈကို ဆန္႔က်င္ တိုက္ဖ်က္စို႔” "Zero Tolerance for the illegal trade in wildlife" ျဖစ္သည္။

 

ယေန႕အခမ္းအနားသို႔ ဒုတိယသမၼတဦးျမင့္ေဆြ၊ ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီးမ်ား၊  ဒုတိယ ဝန္ႀကီးမ်ား ျပည္သူ႕လႊတ္ေတာ္ႏွင့္ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ား၊ ဌာနဆိုင္ရာ အႀကီးအကဲမ်ား၊ ကုလသမဂၢအဖြဲ႕အစည္းမ်ားမွ ကိုယ္စားလွယ္မ်ား၊ ျပည္တြင္း ျပည္ပမွ အစိုးရ မဟုတ္ေသာအဖြဲ႕အစည္းမ်ားမွ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားႏွင့္ ဖိတ္ၾကားထားသည့္ဧည့္ေတာ္မ်ား တက္ေရာက္ၾကသည္။

 

၂၀၁၅ ခုႏွစ္အထိ ျမန္မာႏိုင္ငံ ဧရိယာ၏ (၅ ဒသမ ၆) ရာခိုင္ႏႈန္းတြင္ သဘာဝနယ္ေျမ (၃၆)ခုတည္ေထာင္ထားရွိၿပီး အျခားဧရိယာ(၉)ခုကို တိုးခ်ဲ႕ဖြဲ႕စည္း တည္ေထာင္ရန္ စီစဥ္ ေဆာင္႐ြက္လ်က္ ရွိေၾကာင္း၊ ႏိုင္ငံတကာ ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္မႈအေနျဖင့္ လက္ရွိအခ်ိန္တြင္ သဘာဝထိန္းသိမ္းေရးနယ္ေျမ(၇)ခုကို အာဆီယံအေမြအႏွစ္ ဥယ်ာဥ္မ်ားအျဖစ္ သတ္မွတ္ထား ၿပီး ထိန္းသိမ္းကာကြယ္ထားေၾကာင္း၊  ၂၀၁၀ ခုႏွစ္မွ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ မတ္လအတြင္း ေတာ႐ိုင္း တိရစၧာန္ႏွင့္ သဘာဝအပင္မ်ား တရားမဝင္ ေရာင္းဝယ္မႈ (၁၈၉)မႈအထိဖမ္းဆီး အေရးယူႏိုင္ ခဲ့ေၾကာင္း သိရွိရသည္။